Kennis · Biodiversiteit

Wat een voederhaag doet voor het leven op je erf

Een rand met opgaande beplanting trekt structureel meer insecten dan een kale rand. Foto: Martine Siemens voor De Groene Ruyt

Onderzoekers van de Radboud Universiteit maten meer dan twee keer zoveel insectenbiomassa bij heggen dan bij kale perceelranden — en dat gold zelfs in landbouwgebied waar al relatief veel natuur aanwezig was. Elke meter heg telt, ook op een erf dat er al redelijk groen bij ligt.

Het onderzoek

Bioloog Robin Lexmond verzamelde drie jaar lang insecten met vallen langs 24 akker- en graslandranden in de Ooijpolder en de Duffelt, een landbouwgebied bij de Waal. Op sommige randen stonden heggen, op andere bloemenstroken, op weer andere niets extra's. Na het wegen van de gevangen insecten bleek de biomassa bij heggen ruim twee keer zo hoog als bij kale randen. Bloemenstroken deden het iets beter dan niets, maar het effect was minder sterk en minder consistent — vermoedelijk omdat ze vaak jaarlijks worden geploegd en opnieuw ingezaaid, waardoor stabiele schuilplekken voor de winter ontbreken. Het onderzoek is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Basic and Applied Ecology.

Waarom een heg of haag het verschil maakt

Een heg of haag blijft jarenlang staan en biedt het hele jaar door beschutting, voedsel en veilige plekken om te overwinteren of voort te planten — iets wat eenjarige beplanting niet kan bieden. Op en rond de beplanting leven kruiden, mossen, paddenstoelen, insecten, vogels en andere dieren: een gevarieerd, meerlagig element in een verder vaak vlak landschap.

Opvallend in het onderzoek: de wijdere omgeving — het type landbouw, de perceelsgrootte, de hoeveelheid bos in de buurt — had nauwelijks invloed op het effect. Zelfs in gebieden waar al meer beschermde natuur aanwezig was, bleef een lokale heg extra insecten opleveren. Een heg of haag op je eigen erf is dus geen doekje voor het bloeden totdat de omgeving groener wordt; het is een maatregel die op zichzelf werkt.

Waarom dit ook voor je bedrijf telt

Veel van die insecten bestuiven gewassen of grasklaver, en roofinsecten uit de heg vinden hun weg naar het perceel om plagen in toom te houden — een vorm van biologische plaagbestrijding die je niet apart hoeft in te kopen. Meer leven op en rond het erf is ook meer leven onder de grond: bodemleven dat meewerkt aan structuur en waterberging.

Wat het niet is

Eén heg maakt een bedrijf niet in één klap natuurinclusief, en een heg is geen vervanging voor kruidenrijk grasland of een bloeiende akkerrand — het is een aanvulling die iets anders biedt: een element dat het hele jaar blijft staan. De grootste winst zit in de combinatie: een heg of haag naast bestaande landschapselementen, niet in plaats daarvan.

Wil je weten waar op je erf een heg of haag het meeste verschil maakt voor het leven eromheen? Dat bespreken we tijdens dit advies op maat, bij je op het bedrijf.

Advies op maat — € 495