Duits onderzoek: 28 graden is al genoeg om je koeien te raken
Een volgroeide bomenrij levert de hele dag schaduw, zonder stroom. Foto: Martine Siemens voor De Groene Ruyt
Onderzoekers van het Duitse Forschungsinstitut für Nutztierbiologie stelden Holstein-koeien zeven dagen bloot aan een THI van 76 — ongeveer 28 graden bij gemiddelde luchtvochtigheid. Geen extreme hittegolf dus. Toch zagen ze daarna duidelijke veranderingen in het bloed: signalen van ontsteking, verhoogde bloedstolling en een deel van het afweersysteem dat juist minder actief werd.
Onderzoeker Franziska Koch vat het samen: wanneer koeien last hebben van de hitte, reageert hun hele lichaam. Een verzwakt immuunsysteem maakt dieren gevoeliger voor ziekte.
Waarom dit ons opviel
Het interessante zit in die 28 graden. Veel bedrijven schakelen pas in actiemodus bij een echte hittegolf, terwijl dagen van 28 graden in een Nederlandse zomer inmiddels tientallen keren voorkomen. De onderzoekers noemen als maatregelen: ventilatie, schaduw, onbeperkt schoon drinkwater en voeren in de koelere uren.
Schaduw staat in dat lijstje. En dat is precies waar een haag of bomenrij het verschil maakt — niet als vervanging van ventilatie in de stal, maar voor het vee dat buiten loopt.
Het voordeel van schaduw die groeit
Een ventilator kost stroom en gaat stuk. Een bomenrij wordt elk jaar beter en vraagt na de eerste jaren weinig. Koeien zoeken die schaduw zelf op; je hoeft er niets voor te doen.
Bijkomend: dezelfde rij die in juli schaduw geeft, breekt in oktober de wind. En blad en jonge twijgen van voederbomen bevatten eiwitten, mineralen en sporenelementen — een aanvulling op het rantsoen die je vee zelf ophaalt.
Wat het niet is
Een haag verlaagt de temperatuur op je perceel niet met graden. Het gaat om de plek waar het dier gaat staan: in de zon of in de schaduw. Dat verschil is groot, maar lokaal. Voor een koppel van honderd koeien heb je meer nodig dan één boom.
Daarom kijken we tijdens dit advies op maat, bij je op het bedrijf, naar je beweidingssysteem: waar lopen de dieren, in welke blokken, en waar zou schaduw dan echt gebruikt worden.
Wil je weten wat dit voor jouw bedrijf betekent? Dat is precies waar dit advies op maat voor is.